Bazı portföy yönetim şirketlerinin sığ hisse senetlerinde yapay fiyat hareketleri (manipülasyon) oluşturarak fon değerlerini şişirmesi ve ardından yatırımcıların nakit çıkış taleplerinin karşılanamayarak temerrüde düşülmesi, piyasalarda geniş çaplı bir güven krizine ve panik satışlarına yol açtı.
ENDEKSLERDE SERT DÜŞÜŞ: KAYIPLAR DERİNLEŞİYOR
Soruşturmanın piyasalara yansımasıyla birlikte yeni haftada da satıcılı seyir devam ediyor. Gün içinde BIST 100 endeksindeki kayıp yüzde 3’e yaklaşırken, endeks 12.000 puan seviyesinin altını test etti.
Sektör bazlı bakıldığında öğle seansında bankacılık endeksinde kayıp yüzde 1’i aşarken, holding endeksindeki düşüş yüzde 5’e dayandı.
Son bir haftalık dönemde ana endeks ve sektörlerdeki erime dikkat çekti:
• BIST 100 Endeksi: Yüzde 11 değer kaybetti (geçtiğimiz haftayı net yüzde 8,18 düşüşle kapatmasının ardından kayıplar derinleşti).
• Holding Endeksi: Yüzde 12 kayıpla en çok etkilenen sektörlerden biri oldu.
• BIST 30 Endeksi: Yüzde 8 oranında geriledi.
• Bankacılık Endeksi: Yüzde 4 değer kaybetti.
• Manipülasyona Konu Hisseler: Fonların yoğunlaştığı sığ hisse senetlerinde haftalık değer kayıpları yüzde 37 ile yüzde 40 sınırını aştı.
Krizin ilk su yüzüne çıktığı 16 Eylül günü ise BIST 100 endeksi gün içerisinde yüzde 6'yı aşan sert kayıplar yaşayarak devre kesicilerin çalışmasına neden olmuş ve günü yüzde 5,54 kayıpla tamamlamıştı.
BORSA İSTANBUL’U SARSAN KRİZİN BÜYÜKLÜĞÜ VE ETKİ ALANI
Soruşturmanın mali boyutu ve yatırımcılar üzerindeki etkisi iki ana eksende milyarlarca liralık hacme ulaştı:
• 826 - 891 Milyar TL Kilitlendi: SPK tarafından faaliyetleri durdurulan ve el konulan 131 fona ait yaklaşık 17-18 milyar dolar (826 ila 891 milyar TL) büyüklüğündeki varlık kilitlendi. Bu durum, 500 binden fazla yatırımcının birikimini doğrudan etkiliyor.
• Yurt Dışına Para Transferi Tespiti: Soruşturmanın mali incelemelerinde, iki fon yöneticisinin banka hesapları üzerinden İsviçre'ye toplamda yaklaşık 40 milyon dolar (15 milyon dolar ve 25 milyon euro) transfer ettiği resmi makamlarca saptandı.
DEVLET KURUMLARI VE EKONOMİ YÖNETİMİ ALARMA GEÇTİ
Panik dalgasının piyasa geneline yayılmasını engellemek amacıyla kamu kurumları art arda tedbirler devreye soktu:
1. SPK'dan Tasfiye Kararı: Sermaye Piyasası Kurulu (SPK); Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Bulls ve Pardus portföy şirketlerine ait toplam 131 fonun faaliyetlerini durdurarak tasfiye sürecini başlattı. Tasfiye süresi, piyasa üzerindeki baskıyı azaltmak amacıyla azami 6 ay olarak belirlendi.
2. Merkez Bankası ve Varlık Fonu Müdahalesi: Finansal İstikrar Komitesi’nin acil toplanmasının ardından Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), piyasadaki likidite sıkışıklığını rahatlatmak adına 300 milyar TL repo sağladı. Döviz piyasasındaki oynaklığı engellemek amacıyla da 5 ila 5,2 milyar dolar tutarında döviz satışı gerçekleştirildi. Türkiye Varlık Fonu ise hisse piyasasını desteklemek için alım yönlü adımlar attı.
3. Adli ve Hukuki İşlemler: Soruşturma kapsamında Pusula Portföy ve Destek Holding yöneticilerinin de aralarında bulunduğu üst düzey isimler tutuklandı. 50’den fazla kişiye yurt dışı çıkış yasağı getirilirken, 9 şirketin varlıkları donduruldu.
Hazine ve Maliye Bakanlığı sistemik bir risk bulunmadığını ve tasfiye sürecinin hisse piyasasını baskılamayacak şekilde zamana yayılarak yürütüleceğini açıklasa da, fon portföylerindeki hisselerin değer kaybetmeye devam etmesi nedeniyle küçük yatırımcıların ana paralarında ciddi bir erime yaşanması bekleniyor.
Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.