İç pazarda gerileyen alım gücü, uluslararası fiyat farkları, faiz getirisine yönelen tasarruflar ve altının zirveden sert düşüşü, çarşı esnafının sürdürülebilirliğini zorlaştırıyor.
Artan maliyetler ve dip yapan satışlar nedeniyle çok sayıda kuyumcu kepenk kapatırken, asırlık dükkânların yerini hediyelik eşya, baharat ve taklit ürün satan mağazalar alıyor.
ZİRVEDEN DÜŞÜŞ VE YÜKSEK FAİZ TALEBİ BIÇAK GİBİ KESTİ
Piyasadaki tıkanıklığın temel nedenlerini değerlendiren İstanbul Ticaret Odası Kuyumculuk Meslek Komitesi Başkanı Ercan Özboyacı, altın fiyatlarındaki gerileme ile yüksek faiz ortamının yatırımcıları altından uzaklaştırdığına dikkat çekti.
Ons altının ocak ayında gördüğü 5.595 dolarlık rekor seviyeden 4.001 dolara inerek yüzde 28,5 değer kaybettiğini, yurt içi gram altının ise 7.816 liradan 6.403 liraya çekilerek zirvesinin yaklaşık yüzde 18 gerisinde kaldığını hatırlatan Özboyacı, piyasadaki tabloyu şu sözlerle özetledi:
"Tüm bu gelişmeler bölgede ticaret yapmayı zorlaştırdı, satışlar durma noktasına geldi. Kapanan kuyumcu sayısı oldukça fazla. Kuyumcular kapanıyor; yerlerini baharatçılar, hediyelik eşya ve esnaf tabiriyle 'çakma' taklit ürün satan işletmeler almaya başladı."
İŞLENMİŞ TAKI İHRACATINDA DÜŞÜŞ ALARMI
İstanbul Sanayi Odası seçimlerinde sektöre dair değerlendirmelerde bulunan Mücevher İhracatçıları Birliği Başkanı Mustafa Özcan, geride kalan aylarda uluslararası piyasa ile oluşan fiyat farkının ihracata geçici bir ivme kazandırdığını ancak bu tablonun değiştiğini söyledi.
Daha önce eksi 1.500 dolarlara kadar inen farkın bugün 300 dolara gerileyerek başa baş noktasına geldiğini vurgulayan Özcan, "Yüksek ihracat rakamlarına ulaşıldı ancak şimdi zirveden düşüş başladı. Zaten ihracatta yükselen kalem külçe altın tarafı; üreticileri ayakta tutan işçilikli takı ihracatında ise belirgin bir düşüş yaşanıyor" dedi.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre sektör ihracatı yılın ilk 9 ayında yüzde 10,8 artışla 6,86 milyar dolara ulaşsa da, işçilik yoğun katma değerli ürünlerdeki gerileme imalatçı ve perakendeciyi baskılamaya devam ediyor.
KUYUMCULUK EKOSİSTEMİ VE ZANAAT GELENEĞİ YOK OLMA EŞİĞİNDE
Tarihi çarşıdaki dönüşüm yalnızca vitrinlerin değişmesiyle sınırlı kalmıyor; yüksek sermaye gerektiren kuyumculuk işletmelerinin yerini daha düşük sermayeli turistik dükkânların alması, çarşının yüzyıllardır koruduğu zanaat ekosistemini de tehdit ediyor.
Mücevherat ticaretine bağlı olarak çalışan atölyeler, mıhlayıcılar, taş ustaları ve tamirciler, satışların durmasıyla birlikte iş kaybı riskiyle karşı karşıya. Geçmişte ışıltılı altın vitrinlerinin süslediği ana caddeler, hızla kimlik değiştirerek geleneksel zanaat merkezinden standart bir turistik pazara dönüşme riski taşıyor.
Kaynak: Ekonomim