Borsa İstanbul'da eylül ayı sert satışlarla tamamlandı. Fon soruşturması, 131 yatırım fonunun tasfiye sürecine alınması, peş peşe gelen gözaltı ve tutuklama kararları ile SPK tedbirleri piyasada tansiyonu yükseltti. BIST 100 endeksi ayı yüzde 16'nın üzerinde kayıpla tamamlarken, bazı hisselerde aylık değer kaybı yüzde 90'ı geçti. ODINE ve HEDEF en fazla kaybettiren hisseler olurken, TERA, TEHOL ve TRHOL'deki taban serileri de aya damga vurdu.
131 FON İÇİN TASFİYE KARARI GELDİ
Piyasadaki hareketliliğin merkezine yerleşen gelişmelerden biri 17 Eylül'de geldi. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Tera Portföy, Pusula Portföy, Hedef Portföy, Atlas Portföy, A1 Portföy, Pardus Portföy ve Bulls Portföy olmak üzere 7 portföy yönetim şirketinin TEFAS'ta işlem gören yatırım fonlarına ilişkin tedbirler açıkladı. Daha sonra 7 şirkete ait 131 yatırım fonunun tasfiye edilmesine karar verildiği duyuruldu.
SPK'nın açıkladığı Merkezi Kayıt Kuruluşu verilerine göre tasfiye kapsamındaki fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyordu. Tasfiye işlemlerinin yürütülmesi için Tera Portföy fonlarında Türkiye İş Bankası, diğer 6 portföy yönetim şirketinin fonlarında ise Ziraat Bankası yetkilendirildi.
İlk etapta en fazla 3 ay olarak belirlenen tasfiye süresi, fonların portföy yapıları ve piyasa koşulları gerekçe gösterilerek daha sonra 6 aya çıkarıldı. SPK, bu değişikliğin tasfiyenin mutlaka 6 ay süreceği anlamına gelmediğini de bildirdi.
SORUŞTURMADA TUTUKLU SAYISI 58'E ÇIKTI
Sermaye piyasası işlemlerine ilişkin yürütülen soruşturma da ay boyunca genişledi. Adalet Bakanı Akın Gürlek, 1 Temmuz-16 Eylül dönemine ilişkin incelemelerde 46 tüzel kişi, 18 fon ve 42 gerçek kişinin mal varlığının dondurulduğunu, 37 şüpheli hakkında ise adli kontrol tedbiri uygulandığını açıkladı.
Sonraki aşamada 45 firma ve 19 fon üzerindeki mal varlığı tedbirleri kaldırıldı. Gerçek kişilerle ilgili incelemeler ise devam etti.
29 Eylül'de 5 şüphelinin daha tutuklanmasıyla sermaye piyasası işlemlerine ilişkin soruşturmalardaki tutuklu sayısı 56'ya yükseldi.
Son olarak bu sabah Tera Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Erdin Özel ve Tera Yatırım CEO'su Emir Münir Sarpyener tutuklandı.
SPK'DAN TRHOL İŞLEMLERİ İÇİN 37 KİŞİ HAKKINDA SUÇ DUYURUSU
Ayın son günlerine yaklaşılırken SPK'dan Tera Finansal Yatırımlar Holding (TRHOL) işlemlerine ilişkin yeni kararlar geldi.
Kurul, TRHOL pay piyasasında gerçekleştirilen işlemlere yönelik inceleme sonucunda 37 kişi hakkında suç duyurusunda bulunulmasına karar verdi. Aynı 37 kişi ile Tera Yatırım Menkul Değerler ve Tera Portföy Yönetimi hakkında 2 yıl süreyle borsa ve teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem yapma yasağı getirildi. Ayrıca 24 kişinin lisans ve yetki belgelerinin iptal edilmesine karar verildi.
29 Eylül'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında ekonomi yönetimi ve ilgili kurum yöneticilerinin katılımıyla gerçekleştirilen toplantıda da sermaye piyasalarındaki gelişmeler ele alındı. Açıklamada, tasfiye edilen fonlarda yatırımcı haklarının korunması ve ödemelerin mümkün olan en kısa sürede yapılmasının öncelik olduğu belirtildi.
TERA, TEHOL VE TRHOL'DE 11 GÜNLÜK SERT SATIŞ SERİSİ
Eylül ayının en dikkat çeken hareketlerinden biri Tera grubu hisselerinde yaşandı.
TERA, 31 Ağustos'taki 187,50 TL seviyesinden 30 Eylül'de 70,50 TL'ye gerileyerek ayı yaklaşık yüzde 62,40 kayıpla tamamladı. Hisse, 15 Eylül'deki 224 TL kapanışının ardından 16 Eylül'den itibaren peş peşe sert düşüşler yaşadı.
TEHOL ise 31 Ağustos'taki 36 TL seviyesinden 15,04 TL'ye geriledi. Hissenin aylık kaybı yüzde 58,22 oldu. 16 Eylül'den ay sonuna kadar günlük düşüşlerin yaklaşık yüzde 10 seviyesinde gerçekleştiği görüldü.
TRHOL de ayın ilk yarısında 4.500 TL'ye kadar yükseldikten sonra 30 Eylül'ü 1.415 TL'den tamamladı. 31 Ağustos kapanışı olan 3.135 TL dikkate alındığında hissenin aylık kaybı yüzde 54,86 olarak hesaplandı. TRHOL'de 16-30 Eylül arasındaki 11 işlem gününün tamamında günlük kayıp yaklaşık yüzde 10 seviyesinde gerçekleşti.
Üç hissede de 15 Eylül kapanışından 30 Eylül'e kadar oluşan kayıp yaklaşık yüzde 68,5 seviyesine ulaştı.
| Hisse | Eylül getirisi |
|---|---|
| TERA | -%62,40 |
| TEHOL | -%58,22 |
| TRHOL | -%54,86 |
EYLÜL AYINDA EN ÇOK KAYBETTİREN HİSSELER
Eylül ayının tamamına bakıldığında kayıplar yalnızca soruşturmayla gündeme gelen hisselerle sınırlı kalmadı. Ayın en fazla değer kaybeden hissesi yüzde 91,08 düşüşle ODINE olurken, hemen arkasından yüzde 91,07 kayıpla HEDEF geldi.
| Sıra | Hisse | 30 Eylül kapanış | Eylül getirisi | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ODINE | 199,50 TL | -%90,09 | |
| 2 | HEDEF | 8,35 TL | -%90,09 | |
| 3 | PASEU | 28,30 TL | -%88,27 | |
| 4 | GUNDG | 231,10 TL | -%86,13 | |
| 5 | KTLEV | 9,61 TL | -%84,70 | |
| 6 | TMPOL | 90,75 TL | -%78,63 | |
| 7 | SKYLP | 49,68 TL | -%78,21 | |
| 8 | LIDER | 7,18 TL | -%77,90 | |
| 9 | DUNYH | 32,52 TL | -%77,57 | |
| 10 | PEKGY | 3,70 TL | -%76,51 | |
| 11 | ANELE | 45,32 TL | -%76,21 | |
| 12 | PRZMA | 22,00 TL | -%75,82 | |
| 13 | BIGEN | 49,42 TL | -%73,11 | |
| 14 | BSOKE | 7,08 TL | -%73,08 | |
| 15 | UFUK | 438,75 TL | -%72,88 | |
| 16 | INFO | 0,80 TL | -%72,88 | |
| 17 | SVGYO | 4,91 TL | -%72,81 | |
| 18 | LYDHO | 40,56 TL | -%72,59 | |
| 19 | IZFAS | 16,04 TL | -%72,56 | |
| 20 | SELEC | 91,90 TL | -%72,44 | |
| 21 | KLRHO | 10,16 TL | -%72,23 | |
| 22 | BIGTK | 96,40 TL | -%72,04 | |
| 23 | EDATA | 5,40 TL | -%71,31 | |
| 24 | CRDFA | 7,29 TL | -%70,84 | |
| 25 | MMCAS | 14,40 TL | -%69,79 | |
| 26 | KAPLM | 128,70 TL | -%68,80 | |
| 27 | RALYH | 85,35 TL | -%68,53 | |
| 28 | DOGUB | 19,35 TL | -%68,38 | |
| 29 | MANAS | 10,53 TL | -%68,19 | |
| 30 | ICUGS | 1,53 TL | -%67,79 |