Borsa İstanbul'da çarpıcı tablo! MSCI kararı ve fon krizinin ardından BIST 100'ün PD/DD oranı pandemi dönemindeki 1,00 seviyesine geriledi. Şirket değerlemeleri 5 yıllık ortalamanın yüzde 31 altında.
Borsa İstanbul'da son dönemde yaşanan sert satışlar, şirketlerin piyasa değerlemelerinde çarpıcı bir tablo ortaya çıkardı. MSCI'nın Türkiye'ye yönelik kararları ve fon kriziyle artan baskının ardından BIST 100 endeksinin piyasa değeri/defter değeri (PD/DD) oranı 1,00 seviyesine geriledi. Pandemi dönemindeki düşük değerlemeleri hatırlatan bu seviye, son beş yıllık ortalamanın yaklaşık yüzde 31 altında bulunuyor.
BIST 100'DE DEĞERLEME PANDEMİ DÖNEMİNE YAKLAŞTI
Ekonomim'de yer alan habere göre; Garanti BBVA Yatırım'ın Bloomberg verileriyle hazırladığı son beş yıllık piyasa değeri/defter değeri (PD/DD) grafiği, Borsa İstanbul'daki değerleme baskısını ortaya koydu.
Verilere göre BIST 100 endeksinin PD/DD oranı 1,00 seviyesine geriledi. Endeksin son beş yıllık ortalaması ise 1,45 düzeyinde bulunuyor.
Buna göre güncel değerleme oranı, tarihsel ortalamanın yaklaşık yüzde 31 altında yer alıyor.
BIST 100'de değerleme göstergeleri
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| Güncel PD/DD oranı | 1,00 |
| Son 5 yıllık ortalama | 1,45 |
| Ortalamaya göre fark | -%31 |
| Üst 2 standart sapma | 2,20 |
| Alt 2 standart sapma | 0,76 |
PD/DD oranının 1 seviyesine gerilemesi, BIST 100'deki toplam piyasa değerinin şirketlerin muhasebeleştirilmiş özkaynaklarına yakın düzeyde fiyatlandığına işaret ediyor.
Ancak bu durum, endeksteki tüm şirketlerin defter değerinden işlem gördüğü anlamına gelmiyor.
BORSA İSTANBUL'DA YÜZDE 21'LİK KAYIP
MSCI'nın ilk ciddi uyarılarından bu yana yapılan karşılaştırmalı hesaplamalarda, Türkiye hisselerindeki değer kaybının yüzde 21'e ulaştığı belirtildi.
Endonezya piyasasında ise aynı süreçte kayıp yüzde 46 olarak hesaplandı.
Borsa İstanbul'da MSCI kararlarının yanı sıra fon krizinin etkileri de satış baskısını artıran unsurlar arasında yer aldı.
Türkiye hisselerinin dolar bazındaki değeri, Haziran 2025'ten bu yana görülen en düşük seviyelere geriledi.
MSCI'DAN TÜRKİYE'YE STATÜ UYARISI
Küresel endeks sağlayıcısı MSCI, 15 Ekim 2026 tarihinde Türkiye piyasasına ilişkin bazı endeks değişikliklerini ikinci bir duyuruya kadar dondurma kararı aldı.
Karar kapsamında belirli halka açıklık faktörü ve hisse sayısı artışları, yeni hisse eklemeleri ve daha yüksek büyüklük segmentlerine geçişler askıya alındı.
MSCI ayrıca Haziran 2027'ye kadar piyasa şeffaflığı ve gözetim alanında yeterli ilerleme sağlanamaması halinde Türkiye'nin Gelişmekte Olan Piyasa statüsünün yeniden değerlendirilmesi amacıyla danışma süreci başlatılabileceği uyarısında bulundu.
Söz konusu süreçte Türkiye'nin Sınır Piyasa veya Bağımsız Piyasa statüsüne geçirilmesi seçenekleri gündeme gelebilecek.
Türkiye'nin mevcut piyasa statüsünde henüz bir değişiklik yapılmadı.
BORSADA 20 YILLIK REEL GETİRİ NEGATİFE DÖNDÜ
Borsa İstanbul'a ilişkin uzun vadeli performans analizlerinde de olumsuz tablo dikkat çekti.
Paylaşılan değerlendirmeye göre BIST 100'ün son 20 yıllık enflasyondan arındırılmış getirisi yeniden negatif bölgeye geçti.
Bu hesaplama, söz konusu dönemde nominal endeks yükselişinin enflasyon karşısında yatırımcıların satın alma gücünü korumaya yetmediğine işaret ediyor.
Bununla birlikte reel getiri hesaplamalarında kullanılan başlangıç ve bitiş tarihleri, temettülerin hesaba katılıp katılmadığı ve enflasyon yöntemi sonuçları değiştirebiliyor.
ŞİRKETLERİN UCUZLAMASI YÜKSELİŞ SİNYALİ Mİ?
BIST 100'ün PD/DD oranının 1,00 seviyesine gerilemesi, geçmişte pandemi döneminde görülen düşük değerlemelerle karşılaştırılmasına neden oldu.
Piyasa uzmanı Dr. Nuri Sevgen de daha önce BIST 100'ün PD/DD oranının 1 seviyesine yaklaşmasına dikkat çekmişti.
Sevgen, birçok büyük şirketin defter değerinin altında işlem gördüğünü belirtirken, düşük değerlemelerin tek başına hisse fiyatlarında yükseliş yaşanacağı anlamına gelmediğini vurgulamıştı.
Özellikle enflasyon muhasebesinin şirketlerin özkaynakları üzerindeki etkisi, PD/DD oranının geçmiş yıllarla karşılaştırılmasında önem taşıyor.
ENDONEZYA'DA 5,6 MİLYAR DOLARLIK FON ÇIKIŞI RİSKİ
MSCI'nın değerlendirmeleri yalnızca Türkiye piyasasında değil, Endonezya'da da etkili oldu.
MSCI, Endonezya'nın Gelişmekte Olan Piyasa statüsünden Bağımsız Piyasa statüsüne geçirilmesine ilişkin resmi danışma süreci başlattı.
Goldman Sachs'ın hesaplamasına göre Endonezya'nın gelişen piyasalar endekslerinden tamamen çıkarılması halinde yaklaşık 5,6 milyar dolarlık pasif fon çıkışı yaşanabilir.
FTSE Russell'ın da benzer yönde karar alması durumunda 2,7 milyar dolarlık ilave çıkış riski bulunuyor.
Ancak bu rakamlar gerçekleşmiş fon çıkışlarını değil, olası endeks değişikliklerine dayanan senaryoları ifade ediyor.
BORSA İSTANBUL'DA GÖZLER YENİ GELİŞMELERDE
BIST 100'ün tarihsel ortalamaların altında fiyatlanması, şirketlerin değerlemelerine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Önümüzdeki dönemde MSCI'nın Türkiye piyasasına yönelik değerlendirmeleri, fon tasfiye sürecindeki gelişmeler, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın faiz kararları ve şirketlerin üçüncü çeyrek bilançoları piyasanın yönü açısından önem taşıyacak.
Uzmanların değerlendirmeleri, düşük değerleme çarpanlarının uzun vadeli yatırımcılar açısından incelenebileceğini ancak tek başına yükseliş garantisi oluşturmadığını ortaya koyuyor.
Sorumluluk Reddi: Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir. Finansal kararlarınız için bağımsız danışmanlık almanız önerilir.
