Ekonomi yönetiminin bütçe disiplini hedefleri doğrultusunda bayram ikramiyelerine zam yapılmaması kararı, emekli ikramiye sisteminde köklü bir değişikliğin sinyallerini veriyor. Kulislere yansıyan bilgilere göre gelecek yıllarda ikramiyeler tüm emeklilere değil, yalnızca belirli bir gelir seviyesinin altındaki ihtiyaç sahiplerine ödenebilir.
2018 yılında uygulanmaya başlanan ve emekliler için önemli bir can suyu niteliği taşıyan bayram ikramiyeleri, son yılların en kritik virajına girdi.
Bu yıl 5 bin TL’ye yükseltilmesi beklenen ikramiyelerin, ekonomi yönetiminin "bütçe yükü" raporları doğrultusunda toplamda 8 bin TL (4+4) olarak sabit tutulması, 17 milyonu aşkın emekli arasında tepkiyle karşılandı. Ancak bu tartışmanın gölgesinde, ikramiye sisteminin tamamen değiştirilmesini öngören bir "reform" hazırlığı konuşuluyor.
"HOLDİNG SAHİBİ İLE İŞÇİ EMEKLİSİ AYNI İKRAMİYEYİ ALMAMALI"
Hükümet kanadından sızan bilgilere göre mevcut sistemdeki "herkese eşit ödeme" modeli mercek altına alındı.
EYT düzenlemesi sonrası emekli sayısının 17 milyonu aşmasıyla birlikte, ikramiyelerde yapılacak en küçük artış bile bütçede devasa delikler açıyor.
AK Parti kulislerinde dile getirilen temel argüman ise sosyal adalet.
Parti kaynakları, yüksek emekli maaşı alan eski milletvekilleri veya holding sahibi iş insanları ile en düşük baremden maaş alan vatandaşın aynı miktarda bayram ikramiyesi almasını "hakkaniyete aykırı" olarak değerlendiriyor.
Yeni vizyon; kısıtlı kaynakların, geliri yüksek gruptan ziyade doğrudan tabana ve gerçek ihtiyaç sahiplerine aktarılmasını hedefliyor.
FORMÜL: GELİR ENDEKSLİ İKRAMİYE
Gündemdeki yeni formül hayata geçerse, bayram ikramiyeleri bir "sosyal yardım" statüsüne evrilebilir. Planlanan modelin ana hatları şöyle:
• Gelir Sınırı: Belirli bir tutarın üzerinde emekli maaşı alan veya ek geliri/serveti bulunan emeklilere ikramiye ödenmeyecek.
• Tabana Kuvvet: Kısıtlı bütçeden elde edilen tasarruf, düşük maaş alan emeklilerin ikramiyelerine "yüksek oranlı zam" olarak yansıtılacak.
• Bütçe Dengesi: 2,6 milyon EYT’linin sisteme dahil olmasıyla artan mali yük, bu eleme yöntemiyle dengelenecek.
UZMANLAR NE DİYOR?
Ekonomistler, ikramiyelerin yıllar içerisinde alım gücünü yitirdiğine dikkat çekerken, sistem değişikliğinin "dar gelirliyi korumak" adına olumlu olabileceğini ancak "ihtiyaç sahibi" tanımının nasıl yapılacağının büyük bir tartışma konusu yaratacağını belirtiyor.
Şu an için bu yılki ikramiyelerin zamsız yatması kesinleşmiş olsa da önümüzdeki yılın bayramlarında emeklileri çok daha farklı bir ödeme takvimi ve kriter seti bekliyor olabilir.
(Sözcü)
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
