Meclis İçtüzüğü’nde yapılması planlanan köklü değişikliğin detayları netleşmeye başladı. Fransa Parlamentosu örnek alınarak hazırlanan yeni disiplin modeline göre Meclis düzenini bozan milletvekilinin maaşından kesinti yapılacak. Sadece uyarı değil, "tutanaklara geçen ihtar" vekili cebinden vuracak.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un işaretini verdiği içtüzük reformu çalışmaları hız kazandı. Meclis Araştırma Hizmetleri Başkanlığı tarafından hazırlanan ve Fransa Parlamentosu’nu mercek altına alan rapor, yasama faaliyetlerinde yeni bir dönemin habercisi niteliğinde.
Milletvekillerinin bilgisine sunulan rapora göre, yasama kalitesini artırmak ve Genel Kurul tansiyonunu düşürmek için "Fransız modeli" devreye sokuluyor.
4 AŞAMALI CEZA SİSTEMİ: MAAŞ KESİNTİSİ YOLDA
Yeni sistemde disiplin cezaları hafiften ağıra doğru dört aşamalı olarak kurgulandı. Mevcut sistemden en büyük farkı ise yaptırımların doğrudan milletvekili maaşlarına yansıyacak olması. İşte masadaki o plan:
• Sözlü Uyarı: İlk aşamada milletvekili uyarılacak veya düzene davet edilecek. Bu aşamada maddi yaptırım uygulanmayacak.
• Tutanaklara Geçen Uyarı (Cebini Yakacak): Eğer uyarı tutanaklara geçerse, mali yaptırım devreye girecek. İlgili vekilin maaşından bir ay boyunca dörtte bir (1/4) oranında kesinti yapılacak.
• Kınama: Disiplinsizliğin boyutu artarsa, maaş kesintisi yarı yarıya (1/2) uygulanacak.
• Geçici Çıkarma (En Ağır Yaptırım): Meclis’ten uzaklaştırmayı gerektiren hallerde; vekilin maaşı iki ay boyunca yarı oranında kesilecek.
Ayrıca vekil, 15 birleşim boyunca Genel Kurul’a katılamayacak ve Meclis binasına giremeyecek. Fiilin tekrarı halinde bu yasak 30 birleşime kadar çıkabilecek.
MERKEZ "KOMİSYONLAR" OLACAK
Yeni model sadece cezaları değil, kanun yapım sürecini de değiştiriyor. Yıllardır eleştiri konusu olan "Kanunların Genel Kurul'da görüşülürken değiştirilmesi" veya "yeterince olgunlaşmadan yasalaşması" sorunu, komisyonların güçlendirilmesiyle çözülecek. Kanun tekliflerinin ana omurgası komisyonlarda çatılacak ve Genel Kurul'da komisyon raporları esas alınacak.
AYM DAHA ÖNCE İPTAL ETMİŞTİ
Meclis'te "maaş kesintisi" konusu ilk kez gündeme gelmiyor. 2018 yılında yapılan düzenlemede de disiplin cezası alan vekillerin ödenek ve yolluklarından kesinti yapılması maddesi eklenmişti.
Ancak Anayasa Mahkemesi (AYM), o dönem bu düzenlemeyi iptal etmişti. Yeni düzenlemenin hukuki altyapısının bu iptal kararı da göz önüne alınarak hazırlandığı belirtiliyor.
(Türkiye Gazetesi)
