Gedik Yatırım, tasfiye kapsamındaki fonları analiz etti. Para piyasası fonlarında 100 TL'nin 68 TL'ye, hisse ve serbest fonlarda ise 36 TL'ye kadar düşebileceği senaryo hesaplandı.
Yatırım fonlarında tasfiye süreci devam ederken yatırımcıların en büyük sorusu paralarının ne kadarını geri alabilecekleri oldu. Gedik Yatırım analistleri, tasfiye kapsamındaki fonları menkul kıymet bazında inceleyerek farklı senaryolarda yatırımcıya dönebilecek tutarları hesapladı. Analizde, tasfiye kapsamındaki fonların büyüklüğünün 15-30 Eylül döneminde yüzde 34,3 gerilediğine dikkat çekildi.
TASFİYE KAPSAMINDAKİ FONLARIN BÜYÜKLÜĞÜ 652,3 MİLYAR TL
Gedik Yatırım'ın analizinde TEFAS verisine ulaşılabilen 129 fon incelendi. Bunların 15'ini para piyasası fonları, 114'ünü ise PPF dışındaki fonlar oluşturuyor.
MKK verilerine göre söz konusu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor.
30 Eylül 2026 itibarıyla tasfiye kapsamındaki fonların toplam büyüklüğü 652,3 milyar TL olarak hesaplandı. Bunun 305,1 milyar TL'si para piyasası fonlarında, 347,2 milyar TL'si ise diğer fonlarda bulunuyor.
Alım satıma kapatılan 103,7 milyar TL de eklendiğinde işleme kapalı toplam fon büyüklüğü 756 milyar TL'ye ulaşıyor.
FON BÜYÜKLÜĞÜ 15 GÜNDE YÜZDE 34,3 GERİLEDİ
Raporda dikkat çeken verilerden biri fon büyüklüklerindeki hızlı gerileme oldu.
Tasfiye kapsamındaki fonların büyüklüğü 31 Ağustos'ta 1 trilyon 233,2 milyar TL, işlemlerin durdurulmasından hemen önce 15 Eylül'de 992,5 milyar TL seviyesindeydi.
30 Eylül itibarıyla ise büyüklük 652,3 milyar TL'ye indi. Buna göre fonlar işleme kapalı olmasına rağmen 15-30 Eylül dönemindeki gerileme yüzde 34,3'ü buldu. Gedik Yatırım analizinde bu düşüşün büyük ölçüde portföylerde bulunan payların fiyat kayıplarını yansıttığı belirtildi.
SÜRECİN KADERİNDE İKİ FON KRİTİK
Fon büyüklüklerinin dağılımında yüksek bir yoğunlaşma bulunuyor. Analize göre tasfiye kapsamındaki varlıkların yüzde 76,5'i tek bir portföy yönetim şirketine ait 6 fonda toplanıyor.
Bu fonlardan yalnızca ikisi toplam büyüklüğün yüzde 72'sini oluşturuyor. Dolayısıyla tasfiye sürecinin genel görünümünde bu iki fonun nakde dönüşüm süreci önemli rol oynuyor.
Gedik Yatırım, tasfiye kapsamındaki 129 fondan 48'inin ayrıntılı portföy içeriğine ulaşırken söz konusu fonlar toplam büyüklüğün yaklaşık yüzde 87'sini temsil ediyor.
YAKLAŞIK 334 MİLYAR TL'LİK VARLIKTA LİKİDİTE RİSKİ
Rapora göre doğrudan tutulan varlıklarla ters repo ve pay senedi repo işlemlerinde teminat olarak alınan kıymetler birlikte değerlendirildiğinde, likiditesi sınırlı olabilecek varlıkların oranı yüzde 58,6'ya ulaşıyor. Bu da yaklaşık 334 milyar TL'lik büyüklüğe karşılık geliyor.
Ancak risk bütün fonlara eşit dağılmıyor. Para piyasası fonlarında doğrudan tutulan likiditesi sınırlı varlıkların oranı yüzde 6,9 iken repo teminatları dahil edildiğinde yüzde 40'a çıkıyor. PPF dışındaki fonlarda ise oran yüzde 80,1 seviyesinde.
Tera Portföy'e ait üç fon hesaplamadan çıkarıldığında söz konusu oranın yüzde 23,2'ye kadar gerilemesi ise dağılımdaki yoğunlaşmayı ortaya koyuyor.
100 TL'LİK FON YATIRIMI KAÇA DÜŞEBİLİR?
Yatırımcı açısından raporun en dikkat çeken bölümü ise tasfiye sonunda alınabilecek olası nakit tutarlarına ilişkin hesaplama oldu.
Gedik Yatırım, kesin geri ödeme tutarının bugünden hesaplanamayacağını vurgularken likiditesi sınırlı varlıkların farklı değer kayıplarıyla satıldığı dört ayrı senaryo oluşturdu.
Para piyasası fonlarında 100 TL için hesaplanan olası nakit karşılıkları şöyle;
| Senaryo | 100 TL'nin olası nakit karşılığı |
|---|---|
| Hafif | 97 TL |
| Orta | 91 TL |
| Ağır | 81 TL |
| Çok ağır | 68 TL |
Hisse ve serbest fonlarda ise tablo daha farklı;
| Senaryo | 100 TL'nin olası nakit karşılığı |
|---|---|
| Hafif | 84 TL |
| Orta | 68 TL |
| Ağır | 52 TL |
| Çok ağır | 36 TL |
FONLARA GİREN PARANIN YAKLAŞIK YARISI 2026'DA GELDİ
Analize göre tasfiye kararı verilen ve TEFAS verisi bulunan 129 fona ihraçlarından bu yana net yaklaşık 322 milyar TL para girişi gerçekleşti. Bu tutarın fonlama maliyetiyle bugünkü değeri yaklaşık 497 milyar TL olarak hesaplandı.
Sadece 2026 yılında fonlara net yaklaşık 163 milyar TL giriş olurken bunun bugünkü değeri 220 milyar TL'ye ulaşıyor. Böylece fonların kuruluşlarından bu yana gerçekleşen net girişlerin yaklaşık yarısının yalnızca bu yıl yapıldığı görülüyor.
30 Eylül itibarıyla 652,3 milyar TL olan toplam fon büyüklüğünün, net girişlerin bugünkü değerinin yaklaşık 156 milyar TL üzerinde bulunması da tasfiye sırasında portföylerdeki likiditesi sınırlı varlıkların hangi fiyatlardan satılabileceğini kritik hale getiriyor.
