Brent petrol Ocak'tan bu yana yüzde 51 arttı, altın 5.595 dolardan 4.619'a geriledi. Hürmüz Boğazı'nda trafik çöktü, JP Morgan resesyon ihtimalini yüzde 35'e yükseltti. Stagflasyon mu geliyor?
Orta Doğu'daki savaş küresel enerji piyasalarını sarstı. Petrol tarihin en hızlı yükselişlerinden birini yaşadı; altın rekor kırdıktan sonra sert düştü. Ekonomistler artık 1970'lerden bu yana görülmeyen bir tehdidin adını yüksek sesle söylüyor: stagflasyon.
Petrolde Tarihi Yükseliş
Brent ham petrol, Ocak ayındaki 76 dolar seviyesinden Mart sonunda 115 dolara fırladı. (Tek ayda yüzde 51'lik bir artış.) Bu, modern tarihin en büyük aylık petrol rallilerinden biri.
Tetikleyici neden net: ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a ortak saldırı başlatmasının ardından Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemi trafiği yüzde 90 düştü. Boğaz, küresel petrol ve LNG ticaretinin yaklaşık beşte birini taşıyor.
Uluslararası Enerji Ajansı 11 Mart'ta olağanüstü bir karar alarak üye ülkelerin acil rezervlerinden 400 milyon varil petrolü piyasaya açtı. Tarihin en büyük koordineli stok salımlarından biri olmasına rağmen fiyatlar 100 doların altına inmedi.
Trump'ın ateşkes sinyalleri vermesiyle petrol bugün 101–105 dolar bandına gerilemiş durumda. Ancak analistler Hormuz krizi tam çözüme kavuşmadan fiyatların 80–90 dolar bandına dönmesini beklemiyor.
Stagflasyon Neden Tehlikeli?
Stagflasyon, enflasyon ile ekonomik durgunluğun aynı anda yaşanmasıdır ve merkez bankalarının en çektiği senaryodur. Büyümeyi canlandırmak için faiz indirirsen enflasyonu körüklersin; enflasyonu frenlemek için faiz artırırsan ekonomiyi daha da yavaşlatırsın. Her iki yön de yanlış.
Analistler 2026'da bu üç unsurun aynı anda devrede olduğuna dikkat çekiyor: 113 dolar petrol enflasyonu tırmandırıyor, Şubat'ta 92.000 kişilik iş kaybı ekonomik yavaşlamaya işaret ediyor, Fed ise beş yıldır enflasyonla mücadele ettiği için güvenilirliğini kaybetme riskiyle faiz indiremez hale geldi.
Michigan Üniversitesi Tüketici Güveni Endeksi Mart'ta 53,3'e geriledi — hem Şubat'taki 56,6'nın hem de ön tahminin altında. Kısa vadeli ekonomik beklentiler yüzde 14, önümüzdeki yıl için kişisel mali beklentiler ise yüzde 10 düştü. Bir yıllık enflasyon beklentisi yüzde 3,8'e yükseldi; bu, Nisan 2025'ten bu yana en büyük aylık artış.
JP Morgan resesyon ihtimalini yüzde 35'e yükseltti.
Altın: Rekor Sonrası Sert Düzeltme
Altın bu tablodan nasibini aldı; ancak beklenenin tersine bir seyirle.
Ocak 2026'da ons fiyatı 5.595 dolarla tarihi rekor kırdı. Ardından paradoks bir düzeltme geldi: savaşın başlamasıyla birlikte kâr realizasyonu ve kaldıraçlı pozisyon tasfiyeleri devreye girdi. Altın Mart ayında 2008'den bu yana en sert aylık düşüşünü yaşadı. Bugün ons fiyatı 4.619 dolar civarında seyrediyor.
Ancak kurumsal hedefler değişmedi. Bank of America 6.000 dolar hedefini korurken BNP Paribas yıl içinde 6.250 doların üzerine çıkılabileceğini öngörüyor. Wells Fargo ise 6.100–6.300 dolar bandını işaret ediyor. Bu tahminlerin tamamı İran savaşı öncesine ait; jeopolitik risk priminin bu rakamlara henüz tam yansımadığı düşünülüyor.
Dünya Altın Konseyi verilerine göre gelişmekte olan ülke merkez bankalarının 2026'da yaklaşık 850 ton altın satın alması bekleniyor; Çin 15 ayı aşkın süredir kesintisiz alım yaparak rezervlerini 2.300 tonun üzerine çıkardı.
Türkiye İçin Ne Anlam Taşıyor?
Petrol fiyatlarındaki her kalıcı yükseliş Türkiye'nin enerji ithalat faturasını doğrudan şişiriyor. Cari açık üzerindeki baskı arttıkça döviz kuru oynaklığı da yoğunlaşıyor. Altın tarafında ise Türk yatırımcıların tarihsel refleksi devrede: küresel belirsizlik arttığında gram altın talebi yükseliyor. Stagflasyon senaryosunun güçlenmesi Türkiye için dışarıdan gelen ekstra bir maliyet şoku anlamına geliyor.
