Türkiye'de zincirleme etki yaratıyor! Petrol yine kritik eşiği aştı

Petrol fiyatları küresel piyasalarda yüksek seyrini sürdürüyor. İran ile ABD arasındaki barış görüşmelerinde ilerleme sağlanamaması ve Hürmüz Boğazı'ndaki ticaret akışına yönelik kısıtlamaların devam etmesi, arz endişelerini artırarak fiyatları yukarı taşıdı.

Reuters kaynaklarına göre; Brent petrolün varil fiyatı son gelişmelerin etkisiyle 1,3 dolar artarak 103 dolar seviyesine yükseldi.

Bu artış, Türkiye'de döviz kuruyla birlikte akaryakıt fiyatlarını yukarı yönlü etkileyebilecek bir unsur olarak öne çıkıyor. Ateşkes anlaşmasıyla birlikte motorine peş peşe indirimler gelmişti.

PETROLÜN YÜKSELMESİ TÜRKİYE'DE ZİNCİRLEME ETKİ YARATIYOR

Petrol fiyatlarında yaşanan yükseliş, küresel piyasaların yanı sıra Türkiye ekonomisi üzerinde de doğrudan etkiler yaratıyor. Enerji ihtiyacının büyük bölümünü ithalatla karşılayan Türkiye'de petrol fiyatlarındaki artış, yalnızca akaryakıt maliyetleriyle sınırlı kalmayarak geniş bir alana yayılıyor.

Uzmanlara göre bu yükseliş, ulaşımdan gıdaya, enflasyondan cari açığa kadar birçok kalemde zincirleme bir etki oluşturuyor.

GIDA FİYATLARI ÜZERİNDE BASKI OLUŞUYOR

Petrol fiyatlarındaki artış, tarım ve gıda sektöründe de maliyetleri yukarı çekiyor. Çiftçilerin kullandığı mazot ve gübre maliyetlerinin artması üretim giderlerini yükseltirken, ürünlerin tarladan sofraya ulaşma sürecinde de nakliye maliyetleri artıyor.

Uzmanlara göre petrol fiyatlarındaki yüzde 10'luk artışın uzun vadede gıda fiyatlarını yaklaşık yüzde 6,6 oranında artırabildiği belirtiliyor.

ENFLASYON VE ALIM GÜCÜNE ETKİ

Petrol fiyatlarındaki yükseliş, genel fiyat seviyeleri üzerinde de baskı oluşturuyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası analizlerine göre, ham petrol fiyatlarındaki her yüzde 10'luk artış enflasyonu yaklaşık 1 ila 1,6 puan artırabiliyor.

Bu durum, vatandaşların alım gücünü düşürerek günlük yaşam maliyetlerinin artmasına neden oluyor.

ARZ ENDİŞELERİ FİYATLARI DESTEKLİYOR

İran ile ABD arasında yürütülen müzakerelerde somut bir ilerleme kaydedilememesi, petrol piyasasında belirsizliği artırdı. Özellikle Hürmüz Boğazı'nda devam eden kısıtlamalar, küresel arzda aksama riskini gündemde tutuyor.

Analistler, Basra Körfezi'nde çözüm ihtimalinin zayıflamasıyla birlikte petrol piyasasının yeniden fiyatlandığını ve arz kesintisi riskinin sürdüğünü belirtiyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA GERİLİM TIRMANIYOR

Küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gelişmeler piyasaların odağında yer alıyor. İran'ın iki gemiye el koyması, sevkiyatlarda aksama riskinin devam ettiğine işaret etti.

ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasını sürdürmesi ve İran tarafının bu ablukaların kaldırılmasını ateşkes şartı olarak öne sürmesi, bölgedeki tansiyonu yüksek tutuyor.

Ayrıca ABD ordusunun Asya sularında en az üç İran bayraklı tankeri durdurarak rotalarını değiştirdiği bildirildi.

ATEŞKES UZATILDI, BELİRSİZLİK SÜRÜYOR

ABD Başkanı Donald Trump, Pakistanlı arabulucuların talebi üzerine ateşkesi uzatırken, İran'a yönelik saldırı planlarını son anda geri çekti. Ancak uzatılan ateşkesin süresine ilişkin net bir takvim paylaşılmadı.

İran Meclis Başkanı ve baş müzakereci Mohammad Baqer Qalibaf ise kalıcı ateşkes için deniz ablukasının kaldırılması gerektiğini vurguladı.

ABD'DEN ENERJİ İHRACATI REKORU

Öte yandan ABD'nin ham petrol ve petrol ürünleri ihracatı günlük 137 bin varil artarak 12,88 milyon varil ile rekor seviyeye ulaştı. İran kaynaklı arz riskleri sonrası Asya ve Avrupa ülkelerinin ABD'den alımlarını artırdığı ifade edildi.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre, ham petrol stokları 1,9 milyon varil artarken, benzin stokları 4,6 milyon varil ve distilat stokları 3,4 milyon varil azaldı.