Elektrik faturalarında devlet sübvansiyonu kapsamının daraltılması milyonlarca haneyi serbest piyasa tarifeleriyle yüz yüze bırakırken, özel elektrik tedarik şirketlerinin pazarlama yöntemleri tüketicileri yeni bir maliyet tuzağına sürüklüyor.
Kapı kapı dolaşarak veya çağrı merkezleri üzerinden "yüzde 15 indirim" vaadiyle sözleşme imzalatan şirketlere karşı Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) kapsamlı bir maliyet analizi yayımladı.
Analiz; indirim adı altında sunulan yeni sözleşmelerin faturaları düşürmek bir yana, mevcut tutarın iki katından fazlasına taşıdığını ortaya koydu.
AYLIK 250 KWH TÜKETEN AİLE DESTEK SINIRININ DIŞINA ÇIKIYOR
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT) kapsamında yayımladığı düzenlemeye göre, konut aboneleri için yıllık sübvansiyon limiti 1 Ocak 2027 itibarıyla 3.000 kilovatsaate (kWh) düşürülüyor.
Bu limit, haneler için aylık ortalama 250 kWh tüketime denk geliyor. Dört kişilik bir ailenin buzdolabı, çamaşır ve bulaşık makinesi ile temel aydınlatma gibi rutin ihtiyaçları aylık ortalama 230 kWh elektrik tüketiyor.
Dolayısıyla standart bir ailenin en ufak tüketim artışında devlet sübvansiyonlu korumalı tarifeden çıkarak, doğrudan spot enerji borsası maliyetlerine maruz kalması kesinleşiyor.
"İNDİRİM" OYUNU NASIL İŞLİYOR?
Tedarik şirketlerinin sunduğu yüzde 15'lik indirim, tüketicinin mevcut faturası ya da piyasadaki fiili elektrik fiyatı üzerinden hesaplanmıyor. İndirimin temeli, mevzuatın izin verdiği en üst yasal tavan olan Azami Fiyat Limiti (4.500 TL/MWh) üzerinden belirleniyor.
Piyasa fiyatlarının olağanüstü kriz dönemleri dışında yaklaşmadığı bu fiktif tavan fiyat baz alındığında, yapılan sözde indirim aboneyi piyasa ortalamasının çok üzerinde bir birim fiyata bağlamış oluyor.
AYNI TÜKETİME ÜÇ AYRI FATURA
EMO’nun 6 aylık ortalama piyasa verileri üzerinden yaptığı hesaplamaya göre, aylık 250 kWh tüketen standart bir hanenin karşılaşacağı üç farklı senaryo:
• Devlet Destekli Ulusal Tarife: Aylık ortalama 839 TL
• Standart Piyasa Tarifesi (SKTT): Aylık ortalama 1.536 TL
• "Sözde İndirimli" Özel Sözleşme: Aylık ortalama 1.923 TL
Hesaplamalar, "yüzde 15 indirim" vaadine imza atan bir abonenin, standart piyasa tarifesinde kalan bir tüketiciye göre bile her ay 387 TL (%25,2) daha fazla ödeyeceğini gösteriyor. Devlet destekli faturayla kıyaslandığında ise hanenin aylık zararı 1.084 TL'yi buluyor.
İMZA ATANLAR İÇİN KRİTİK 14 GÜNLÜK YASAL CAYMA HAKKI
Tüketici hukuku uzmanları ve meslek odası yetkilileri, kapıda veya telefonda onaylatılan sözleşmelerin maddelerine dikkat edilmesi gerektiğini vurguluyor.
Metinlerde yer alan "Tavan fiyattan indirim" veya "Azami uzlaştırma fiyatı üzerinden indirim" ibarelerine karşı uyarıda bulunan uzmanlar, bu sözleşmeleri imzalamış ya da onaylamış olan abonelerin 14 gün içinde hiçbir cezai şart veya tazminat ödemeksizin, gerekçesiz cayma hakkı bulunduğunu hatırlatıyor.
Faturasının 2 bin liraya fırlamasını istemeyen tüketicilerin, 14 günlük yasal süreyi kaçırmadan ilgili tedarik şirketine yazılı olarak iptal bildiriminde bulunması gerekiyor.
