Trump yönetimi, 60 ticaret ortağını hedef alan yeni gümrük vergisi düzenlemesini bugün itibarıyla resmen yürürlüğe koydu.
Geçici olarak uygulanan yüzde 10’luk küresel tarife rejiminin sona ermesiyle birlikte Türkiye, Çin ve Avustralya’nın da aralarında bulunduğu gruptan giden muafiyet dışı ürünlere yüzde 12,5 ek vergi uygulanmaya başlandı.
ABD Doğu saatiyle 00.01 (TSİ 07.01) itibarıyla geçerli olan yeni vergi rejimi, Türkiye menşeli ürünlerde mevcut normal gümrük vergilerinin üzerine ek bir yük getirecek.
Şubat ayında başlayan geçici vergi rejimindeki yüzde 10'luk oran göz önüne alındığında, Türk ihracatçıları için maliyet artışı 2,5 puan yükselmiş oldu.
TÜRKİYE NEDEN YÜZDE 12,5’LİK GRUBA DAHİL EDİLDİ?
ABD yönetimi, yeni tarifeleri 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın "zorla çalıştırmayla üretilen mallara ilişkin" 301. Bölümü’ne dayandırdı. Bu kapsamda ticaret ortakları iki ana gruba ayrıldı:
• %10 Tarife Grubu (17 Ekonomi): ABD’nin aradığı kriterlerde zorla çalıştırmayla üretilen mallara yönelik ithalat yasağı getiren veya bu yönde taahhütte bulunan İngiltere, Kanada, Meksika, Hindistan, Brezilya ve Bangladeş gibi 17 ülke için vergi oranı yüzde 10 olarak belirlendi.
• %12,5 Tarife Grubu (Türkiye, Çin vb.): Türkiye, ABD’nin aradığı şartları sağlayan mevzuat düzenlemelerini kabul ettiren ülkeler arasında yer almadığı için vergi oranı yüzde 12,5 olarak kesinleşti.
ÜLKELER ARASI VERGİ TAVANI FARKLARI VE TÜRKİYE DETAYI
Yeni düzenlemede bazı ülke ve bloklara özel sınırlama mekanizmaları getirildi:
• Avrupa Birliği ve Tayvan: Mevcut gümrük vergisi ile yeni ek verginin toplamı yüzde 10’u geçmeyecek.
• Japonya, Güney Kore ve İsviçre: Toplam vergi oranı yüzde 12,5 sınırı ile kısıtlandı.
• Türkiye: Türkiye bu sınırlama (tavan) sistemine dahil edilmedi. Dolayısıyla Türkiye'den giden bir ürünün mevcut gümrük vergisi yüzde 5 ise, yeni ek vergiyle birlikte toplam yük yüzde 17,5'e çıkacak.
YOLDAKİ SEVKİYATLARA 4 GÜNLÜK GEÇİŞ ESNEKLİĞİ
Yeni tarifelerin yürürlüğe girdiği 24 Temmuz'dan önce gemilere yüklenen ve nakliye aşamasındaki ürünler için 28 Temmuz saat 07.01’e (TSİ) kadar geçiş imkanı tanındı.
Bu tarihten önce ABD gümrüklerine giren veya antrepolardan çekilen ürünler eski tarifeden işlem görecek. Bu süreyi aşan sevkiyatlara ise doğrudan yüzde 12,5 ek vergi yansıtılacak.
HANGİ ÜRÜNLER MUAF TUTULACAK?
ABD yönetimi, iç piyasada yüksek enflasyon ve tedarik krizine yol açmamak adına geniş bir muafiyet listesi hazırladı:
• Enerji Kalemleri: Ham petrol, petrol ürünleri, LNG ve gaz halindeki doğal gaz ek vergiden muaf tutuldu.
• Çelik ve Alüminyum: Ulusal güvenlik gerekçesiyle halihazırda 232. bölüm kapsamında ek vergiye tabi olan çelik ve alüminyum ürünlerine çifte vergilendirmeyi önlemek adına yeni yüzde 12,5'lik vergi eklenmeyecek.
• Kritik Girdiler: ABD'de yeterli üretimi bulunmayan bazı ham maddeler ve tarım ürünleri muafiyet kapsamında yer alacak.
İHRACATÇILARI NELER BEKLİYOR?
Süresiz olarak yürürlükte kalacak olan Section 301 tarifeleri sebebiyle ABD'ye ihracat yapan Türk şirketlerinin öncelikle ürün bazında GTİP kodlarını, ABD Federal Register'daki muafiyet listelerini ve var olan ilave vergilerini kontrol etmesi gerekiyor.
Süreç içerisinde ABD'li alıcıların fiyat indirim talepleri ve rakip ülkelerin vergi avantajları ihracat akışını doğrudan etkileyecek.
