Türkiye’de kapsamı her geçen gün genişletilen ve sayısı milyonlarla ifade edilen hususi damgalı (yeşil) pasaportlar, Avrupa Birliği’nin (AB) radarına girdi. Brüksel kulislerinde, yeşil pasaport sahiplerine tanınan vize muafiyetinin yeniden değerlendirilebileceği konuşuluyor.
Türkiye’nin Avrupa ile seyahat diplomasisindeki en güçlü kozlarından biri olan Yeşil Pasaport (hususi pasaport) ayrıcalığı, artan kullanıcı sayısı nedeniyle tehlikeye girebilir.
Son dönemde ortaya atılan iddialara göre Avrupa Birliği, pasaportun "seçkinlik" özelliğini yitirdiği gerekçesiyle mevcut vize muafiyeti politikasını gözden geçirmeyi planlıyor.
"7 MİLYON KİŞİ" İDDİASI BRÜKSEL’İ HAREKETLENDİRDİ
Diplomatik kaynaklardan yansıyan bilgilere göre, AB makamlarını endişelendiren temel unsur "sayısal artış".
Özellikle son yıllarda TBMM gündemine gelen yasa teklifleri ile ihracatçılardan avukatlara, mesleğinde 15 yılını dolduran mühendis ve mimarlara kadar pek çok meslek grubunun bu kapsama dahil edilmesi veya edilmesinin teklif edilmesi, pasaportun doğasını değiştirdi.
2026 yılı itibarıyla Türkiye’de yeşil pasaport sahibi sayısının 7 milyonu aştığına dair iddialar, Avrupa kanadında "Bu artık hususi bir pasaport değil, genel bir seyahat belgesine dönüştü" yorumlarına neden oluyor.
ŞU AN İÇİN RESMİ BİR KISITLAMA YOK
Piyasalarda ve sosyal medyada yayılan "Yeşil pasaporta vize geldi" söylentilerine rağmen, AB kurumlarından henüz resmi bir karar veya açıklama gelmiş değil.
Mevcut uygulamada:
• Yeşil pasaport sahipleri, Schengen bölgesine vizesiz seyahat etmeye devam ediyor.
• Henüz Avrupa Seyahat Bilgi ve Yetkilendirme Sistemi’ne (ETIAS) tabi değiller.
Ancak uzmanlar, AB'nin güvenlik endişeleri ve göç politikaları nedeniyle, bu hakkı tamamen kaldırmasa bile sınır kontrollerini sıkılaştırabileceği veya ETIAS kapsamına bu pasaportları da alabileceği uyarısında bulunuyor.
NEDEN GÜNDEMDE?
Konunun ısıtılmasının arkasında iki temel sebep yatıyor:
• Kapsam Genişlemesi: Devlet memurlarına tanınan bir hakken, özel sektör ve serbest meslek gruplarına doğru genişleyen yelpaze.
• Güvenlik Algısı: Pasaportun erişilebilirliğinin artmasıyla birlikte, AB'nin "güvenilir seyahatçi" profili konusundaki tereddütleri.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
