TCMB, enerji fiyatlarındaki artışa rağmen ihracattaki güçlü seyir ve ithalattaki yavaşlama sayesinde cari açık üzerindeki risklerin azaldığını açıkladı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Merkezin Güncesi blogunda yayımladığı analizde jeopolitik gelişmelerin dış ticaret ve cari denge üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Banka, ikinci çeyrekte enerji fiyatlarındaki sert yükselişe rağmen ihracattaki güçlü performans ve enerji dışı ithalattaki yavaşlama sayesinde dış ticaret dengesinin iyileştiğini, cari açık üzerindeki yukarı yönlü risklerin ise önceki aylara göre azaldığını belirtti.
ENERJİ FİYATLARI YÜKSELDİ ANCAK İHRACAT DENGELEDİ
TCMB'de Kıdemli Ekonomist Yasemin Barlas ile Başuzman Şebnem Oğuz tarafından hazırlanan analizde, ABD/İsrail-İran savaşı sonrasında enerji fiyatlarında yaşanan artışın dış ticaret üzerinde baskı oluşturduğu ifade edildi.
Analize göre ikinci çeyrekte;
Brent petrol fiyatı yıllık bazda %55,2 yükseldi.
Doğal gaz fiyatı %28,2 arttı.
Takvim etkisinden arındırılmış enerji ithalatı ise %32,4 yükseldi.
Buna karşın ihracattaki güçlü görünüm, enerji maliyetlerindeki artışın dış ticaret dengesi üzerindeki olumsuz etkisini önemli ölçüde sınırladı.
İHRACAT GÜÇLÜ SEYRİNİ KORUDU
TCMB, savaşın başlamasının ardından mart ayında Orta Doğu'ya ihracatta düşüş yaşandığını ancak ikinci çeyrekte bölgeye ihracatın yeniden toparlandığını belirtti.
Analizde, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan belirsizlikler, artan navlun ve sigorta maliyetleri nedeniyle küresel siparişlerin bir bölümünün Türkiye'ye yöneldiği ifade edildi.
Özellikle;
Kimyasal ürünler
Ana metal sanayi
Giyim ve tekstil sektörlerinin bu süreçten olumlu etkilendiği kaydedildi.
SAVUNMA SANAYİİ İHRACATA KATKI VERDİ
TCMB, son yıllarda yapılan kapasite ve teknoloji yatırımları sayesinde savunma sanayi ihracatının da güçlü katkı sağladığını vurguladı.
Analize göre savunma sanayinin toplam ihracattaki payı son dört yılda 2,3 puan artarak %4 seviyesine ulaştı.
SIKI PARA POLİTİKASI İTHALATI YAVAŞLATTI
Merkez Bankası, dış ticaret dengesindeki iyileşmenin yalnızca ihracattan kaynaklanmadığını, sıkı para politikasının iç talebi sınırlamasıyla enerji dışı ithalatın da gerilediğini belirtti.
Özellikle tüketim malları ithalatındaki yavaşlamanın kredi kartı harcamaları ve diğer yüksek frekanslı verilerle uyumlu olduğu ifade edilirken, yatırım ve tüketim malları ithalatında düşüş gözlendiği aktarıldı.
"CARİ AÇIK ÜZERİNDEKİ RİSKLER AZALDI"
TCMB değerlendirmesinde şu ifadeye yer verdi:
"İkinci çeyrekte enerji fiyatlarındaki yükselişin dış ticaret dengesi üzerindeki olumsuz etkisi, ihracattaki güçlü seyir sayesinde önemli ölçüde dengelendi. Sıkı para politikası etkisiyle devam eden iç talepteki zayıf görünüm de ithalat kompozisyonunu değiştirerek dış ticaret dengesindeki iyileşmeye destek verdi. Jeopolitik risklerin azalmasıyla enerji fiyatlarında başlayan normalleşme ile birlikte savaşın cari açık üzerinde oluşturduğu yukarı yönlü risklerin önceki aylara kıyasla azaldığını değerlendiriyoruz."
