Vatandaşlık maaşı kimlere verilecek, ne kadar olacak? 23.552 TL gelir sınırı ve 9.358 TL destek seçeneği gündemde. İşte başvuru ve ödeme takvimi.
Vatandaşlık maaşı olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için çalışmalar sürüyor. 2,5 milyon haneye toplam 1,5 trilyon TL destek sağlanması planlanırken, ödemelerde 9 bin 358 TL'ye kadar çıkan seçenekler değerlendiriliyor. Geliri belirlenen sınırın altında kalan ailelere kira, gıda, elektrik ve doğal gaz yardımı yapılması hedefleniyor. Peki, vatandaşlık maaşı kimlere verilecek, başvurular ne zaman başlayacak ve ödemeler ne kadar olacak? İşte yeni destek sisteminin ayrıntıları...
VATANDAŞLIK MAAŞI KİMLERE VERİLECEK?
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kamuoyuna duyurduğu vatandaşlık maaşı uygulamasında gelir kriterleri ve destek tutarlarına ilişkin çalışmalar devam ediyor.
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi kapsamında, hane gelirinin belirlenen sınırın altında kalması temel kriterlerden biri olacak.
Taslak çalışmaya göre destekten yararlanabilmek için haneye giren toplam gelirin, en düşük emekli aylığı olan 23 bin 552 TL'nin altında bulunması öngörülüyor.
Ancak yalnızca gelir miktarı değil, hanenin ekonomik ve sosyal koşulları da değerlendirilecek.
VATANDAŞLIK MAAŞI NE KADAR OLACAK?
Vatandaşlık maaşında destek tutarına ilişkin birden fazla seçenek üzerinde çalışılıyor.
Değerlendirilen modellerden birinde ödemenin asgari ücretin üçte biri seviyesinde olması öngörülüyor. Bu kapsamda en yüksek destek tutarının 9 bin 358 TL olabileceği belirtiliyor.
Alternatif çalışmalar arasında asgari ücretin yüzde 15'i ve yüzde 20'si oranlarında ödeme yapılması da bulunuyor.
Destek miktarının her hanenin gelirine, yaşadığı bölgeye ve ihtiyaçlarına göre farklılaşması bekleniyor.
9 bin 358 TL henüz kesinleşmiş bir ödeme tutarı değil. Nihai miktar, yürütülen çalışmaların tamamlanmasının ardından belirlenecek.
2,5 MİLYON HANEYE 1,5 TRİLYON TL DESTEK PLANLANIYOR
GETAD kapsamında yaklaşık 2,5 milyon hanenin desteklenmesi hedefleniyor.
Sistem için toplam 1,5 trilyon TL tutarında destek planlaması gündemde bulunuyor. Ancak bu kaynağın hangi dönemi kapsadığı ve hanelere nasıl dağıtılacağına ilişkin ayrıntılar henüz netleşmedi.
Yardımların her haneye eşit miktarda verilmesi yerine gelir ve ihtiyaç durumuna göre belirlenmesi öngörülüyor.
KİRACILARA VE FATURALARINI ÖDEMEKTE ZORLANANLARA DESTEK
Yeni sistemde yalnızca nakit ödeme yapılması değil, ailelerin temel giderlerinin karşılanması da amaçlanıyor.
Özellikle büyükşehirlerde yaşayan ve kira ödemekte zorlanan hanelere barınma desteği verilmesi planlanıyor.
En düşük emekli aylığı olan 23 bin 552 TL ile geçinen ve başka geliri bulunmayan bir hanenin kirada oturması halinde kira yardımından yararlanabilmesi değerlendiriliyor.
Erzurum, Sivas ve Ardahan gibi kış koşullarının ağır geçtiği illerde doğal gaz ve enerji desteklerine ağırlık verilmesi öngörülüyor.
Kırsal bölgelerde ve büyükşehirlerin çevresindeki yerleşim alanlarında ise gıda yardımlarının öncelikli olması planlanıyor.
VATANDAŞLIK MAAŞI HANGİ YARDIMLARI KAPSAYACAK?
Taslak çalışmada şu destek kalemleri bulunuyor:
- Kira ve barınma yardımı
- Elektrik ve doğal gaz desteği
- Gıda yardımı
- Çocuk yardımı
- Abonelik faturalarına destek
- Konut desteği
Hanelerin ihtiyaçlarına göre birden fazla destekten yararlanabilmesi öngörülüyor. Ancak toplam yardımların belirlenecek üst sınırı aşmaması hedefleniyor.
VATANDAŞLIK MAAŞI NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
Vatandaşlık maaşı uygulamasının 2027 yılının ilk çeyreğinde başlatılması hedefleniyor.
Sistemin ilk olarak pilot illerde hayata geçirilmesi planlanırken, bu illerin Aralık 2026'ya kadar belirlenmesi bekleniyor.
Pilot uygulamanın ardından ortaya çıkabilecek aksaklıkların giderilmesi ve destek sisteminin 2027 yılı içerisinde Türkiye genelinde yaygınlaştırılması amaçlanıyor.
VATANDAŞLIK MAAŞI BAŞVURUSU NASIL YAPILACAK?
Vatandaşlık maaşı için başvuru yöntemleri de değerlendiriliyor.
Taslak çalışmaya göre vatandaşların e-Devlet üzerinden veya Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla başvuru yapabilmesi öngörülüyor.
Başvurusu kabul edilen kişiler için vatandaşlık maaşı kartı oluşturulması ve yardım ödemelerinin bu kartta toplanması planlanıyor.
Ancak başvuru takvimi ve resmi başvuru ekranı henüz açıklanmadı.
BAŞVURULARDA BANKA HESAPLARI VE TAPU BİLGİLERİ İNCELENECEK
Yeni destek sisteminde hak sahiplerinin belirlenmesi için kapsamlı bir gelir incelemesi yapılması planlanıyor.
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının mevcut verilerinin yanı sıra SGK, Gelir İdaresi, banka hesap hareketleri ve tapu kayıtlarının da değerlendirmeye alınması öngörülüyor.
İncelemelerde hanelerin maaş gelirleri, kira giderleri, çocuk sayısı, yaşam koşulları ve bakıma ihtiyaç duyan bireylerin bulunup bulunmadığı dikkate alınacak.
YAŞLILAR VE BAKIMA MUHTAÇ KİŞİLERE ÖNCELİK
Vatandaşlık maaşı uygulamasında yaşlılar, sürekli hastalığı bulunanlar ve bakıma muhtaç vatandaşların öncelikli gruplar arasında yer alması planlanıyor.
Sosyal güvenlik sistemi dışında kalan ailelerin ve yaşlıların da destek kapsamına alınması hedefleniyor.
Yeni modelin bir diğer amacı ise sosyal yardımları artırırken vatandaşların istihdama katılımını engellemeyecek bir yapı oluşturmak.
Vatandaşlık maaşının kesin gelir kriterleri, ödeme tutarları ve başvuru koşulları çalışmalar tamamlandıktan sonra açıklanacak.
KAYNAK: DÜNYA GAZETESİ
