Son dönemde yatırım fonlarındaki hareketlilik ve TEFAS platformundaki tasfiyelere rağmen BES büyümesini sürdürüyor. Ancak uzmanlar, sistemden erken ayrılmak isteyen katılımcıları bekleyen yüksek maliyetlere karşı uyardı.
Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu’nda (TEFAS) bazı yatırım fonlarının tasfiye sürecine girdiği 18 Eylül haftasından bu yana gözlerin çevrildiği Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) güven tazelendi.
Fon tasfiyelerinin ardından sistemden kitlesel çıkışlar olacağı yönündeki beklentilerin aksine, Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) verileri vatandaşın BES'e olan ilgisinin artarak sürdüğünü ortaya koydu.
Ancak yıl doldurulmadan yapılan çıkışlarda, birikimleri ciddi oranda eriten kesintiler ve kayıplar yaşanabiliyor.
İKİ HAFTADA 15 BİN 778 YENİ KATILIMCI
BES Uzmanı Zeynep Candan Aktaş’ın EGM verilerine dayanarak paylaştığı analizlere göre 18 Eylül haftasında 10 milyon 362 bin 432 olan gönüllü BES katılımcı sayısı, 2 Ekim haftası itibarıyla 10 milyon 378 bin 210’a ulaştı.
Piyasadaki dalgalanmalara rağmen sadece iki haftalık zaman diliminde sisteme 15 bin 778 net yeni katılımcı dahil oldu.
ERKEN AYRILANLARI BEKLEYEN YÜKSEK MALİYETLER
Sistemde kalma süresinin devlet katkısı ve kesintiler açısından kritik rol oynadığına dikkat çeken uzmanlar, birikimlerini erken çekmek isteyen katılımcıları bekleyen kademeli maliyet tablosunu aktardı:
• İlk 3 Yıl İçinde Çıkış Yapanlar: Sistemde 3 yılı doldurmadan ayrılanlardan 14 bin TL’yi aşabilen giriş aidatı ve yönetim gider kesintisi tahsil edilebiliyor. Bu gruptakiler devlet katkısından hiç yararlanamadığı gibi elde ettikleri getiriler üzerinden de yüzde 15 stopaj (gelir vergisi) ödemek zorunda kalıyor.
• 3 Yılı Dolduranlar: Devlet katkısının yüzde 15'ine hak kazanıyor; getiriler üzerinden yine yüzde 15 stopaj kesintisine uğruyor.
• 5 Yılı Dolduranlar: Bu aşamadan itibaren giriş aidatı ve yönetim gider kesintisi uygulanmıyor. Ayrıca geçmiş dönemde yapılmış kesintiler için iade süreci işletilebiliyor.
• 6 Yılı Dolduranlar: Devlet katkısı hak ediş oranı yüzde 35’e yükseliyor.
• 10 Yılı Dolduranlar (56 Yaş Altı): Devlet katkısı hak ediş oranı yüzde 60’a çıkarken, getirilerdeki stopaj oranı yüzde 10’a geriliyor.
• Emeklilik Hakkı Kazananlar (10 Yıl + 56 Yaş): Hem 10 yılı hem de 56 yaş şartını tamamlayanlar devlet katkısının tamamını (yüzde 100) alıyor. Bu grupta stopaj kesintisi ise yüzde 5’e kadar düşüyor.
Uzmanlar, sistemde uzun vadeli kalmanın enflasyon karşısında ve vergi avantajı anlamında en doğru strateji olduğunu belirterek, azami devlet katkısı imkanlarından tam kapasite yararlanmanın kesinti etkilerini minimuma indireceğini vurguluyor.
Yasal Uyarı: Burada yer alan bilgi ve analizler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.
