The Economist, Türkiye'nin son yıllarda Rusya-Ukrayna savaşı başta olmak üzere birçok uluslararası krizde üstlendiği rolle dünyanın öne çıkan "barış elçilerinden" biri haline geldiğini yazdı.
Küresel çatışmaların arttığı ve geleneksel diplomatik mekanizmaların etkisinin azaldığı dönemde Türkiye, uluslararası krizlerde üstlendiği aktif rolle öne çıkıyor. The Economist'in analizine göre Türkiye, son yıllarda küresel diplomaside etkisini artıran başlıca arabulucu ülkeler arasında yer aldı.
Dergide yer alan değerlendirmede, Birleşmiş Milletler ile Norveç, İsveç ve İsviçre gibi geleneksel arabulucuların çatışmaların çözümündeki görünürlüğü ve etkisinin azalırken; Türkiye, Katar, Çin, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerin daha etkin bir rol üstlendiği belirtildi.
TÜRKİYE SON YILLARDA BİRÇOK KRİZDE DEVREYE GİRDİ
The Economist'e göre Türkiye, son beş yılda Rusya-Ukrayna savaşı, Etiyopya-Somali gerilimi ve Pakistan-Afganistan arasındaki anlaşmazlıklarda arabuluculuk girişimlerinde bulundu.
Analizde Ankara'nın özellikle sınır bölgelerinde yaşanan çatışmaların yol açtığı göç hareketleri, terör tehdidi, enerji arzı sorunları ve ekonomik etkileri azaltmak amacıyla bölgesel krizlerde daha aktif bir diplomasi yürüttüğü ifade edildi.
53 BARIŞ SÜRECİNİN 20'SİNDE YENİ ARABULUCULAR YER ALDI
Derginin aktardığı verilere göre Türkiye, Çin, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri yalnızca 2025 yılında dünya genelindeki 53 barış sürecinin en az 20'sinde arabulucu olarak görev aldı.
Analizde, bu ülkelerin yürüttüğü diplomatik girişimlerin Batılı arabuluculardan farklı bir yaklaşım benimsediği belirtilerek, insan hakları ve demokratik reformlardan çok istikrar, ticaret, güvenlik ve ekonomik iş birliği odaklı anlaşmaların öne çıktığı vurgulandı.
BM'NİN ETKİSİ GERİLİYOR
The Economist, Birleşmiş Milletler'in küresel çatışmalardaki geleneksel lider arabulucu rolünün son yıllarda zayıfladığına dikkat çekti.
Verilere göre BM barış gücü personeli sayısı 2016 yılında 107 bin seviyesindeyken bugün yaklaşık 47 bine geriledi. Ayrıca örgütün kurduğu son yeni barış gücü misyonunun 2014 yılında Orta Afrika Cumhuriyeti için oluşturulduğu hatırlatıldı.
Analizde, Suriye iç savaşı sürecinde Türkiye, İran ve Rusya'nın birçok ateşkesi BM'nin doğrudan katılımı olmadan müzakere ettiği ifade edilirken, Ermenistan-Azerbaycan, Kamboçya-Tayland ve Kongo-Ruanda arasındaki son ateşkes girişimlerinde ise ABD'nin diplomatik baskısının etkili olduğu belirtildi.
KALICI BARIŞ ANLAŞMALARI AZALIYOR
The Economist'in analizine göre dünyada kapsamlı barış anlaşmalarının sayısı da düşüş gösteriyor.
1989-2013 döneminde yürütülen müzakerelerin yüzde 3,9'u kapsamlı barış anlaşmalarıyla sonuçlanırken, 2014-2023 döneminde bu oran yüzde 2,1'e geriledi.
Dergi, küresel ölçekte ateşkesler ve geçici uzlaşıların yaygınlaştığını, buna karşın uzun vadeli ve kalıcı barış inşa süreçlerinin giderek daha nadir hale geldiğini değerlendirdi.
