Prof. Dr. Selçuk Şirin, gençlerin motivasyon kaybını ekonomik verilerle açıkladı: 90'larda 3 yılda araba, 5 yılda ev mümkündü; bugün aynı denklem kurulamamaktadır.
Çocuk gelişimi ve eğitim alanında tanınan isimlerden Prof. Dr. Selçuk Şirin, Türkiye'deki gençlerin neden motivasyon kaybı yaşadığını net bir çerçeveye oturttu. Şirin'e göre sorunun köküünde ekonomik gerçeklik yatıyor: Emek verince bir yere varılabileceğine dair umudun ortadan kalkması.
90'LARDA 5 YILDA EV VE ARABA
Şirin, kendi kuşağından somut bir örnek verdi. ODTÜ mezuniyetinin ardından bankacılık sektöründe işe başlayan Şirin, 23 yaşında ev, 25 yaşında araba sahibi oldu. Tüm bunlar tek maaşla, üstelik günlük harcamalar sürdürülürken gerçekleşti.
O döneme ait rakamlar çarpıcı: Giriş maaşları asgari ücretin yaklaşık 1,5 katı seviyesindeydi. Bugünün değeriyle bu rakam kabaca 40 bin TL'ye, yıllık bazda ise 500 bin TL'ye karşılık geliyor. Ev sahipliği oranı yüzde 70-80 bandındaydı. Üç yıl düzenli çalışan biri arabasını alabiliyordu.
"EMEK ANLAMSIZ GELMEYE BAŞLIYOR"
Şirin, motivasyonun özünü şu sözlerle tanımladı: "İnsan bir motivasyonla çalışır. Motivasyon dediğiniz şey de, verdiğiniz emeğin sonunda bir yere varabileceğinizi görebilmektir."
Bugün pek çok genç bu denklemi kuramıyor. Şirin'e göre genç, "Ne yaparsam yapayım bir yere varamıyorum" düşüncesine düştüğünde emeği vermek de anlamsızlaşıyor. Bu yalnızca bireysel bir psikoloji meselesi değil; yapısal bir ekonomik gerçekliğin yansıması.
HER KUŞAK BİR ÖNCEKİNDEN İYİSİNİ BEKLER
Şirin, konuyu kuşaklar arası bir perspektife de taşıdı. Her neslin kendinden öncekine kıyasla daha iyi koşullarda yaşamak istediğini belirtti. Bugünün gençleri ise önlerine baktığında bu ilerleme beklentisini karşılayacak bir tablo göremediğini ifade ediyor.
Şirin'in tespiti, bireysel başarısızlıkla değil sistemik koşullarla ilgili: Aynı emek, aynı disiplin, çok daha az sonuç.
