Gayrimenkul piyasasında son yıllarda yaşanan rekor fiyat artışları yerini reel bir gerilemeye bıraktı. Kredi musluklarının kapanmasıyla fiyatlarda düşüş beklenirken, veriler denge politikasına işaret ediyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre konut fiyatları yıllık bazda yüzde 25 artış gösterse de enflasyondan arındırıldığında yüzde 5,1 oranında geriledi.
Yüksek faiz oranları, krediye erişimdeki zorluklar ve alım gücündeki düşüş piyasayı baskılarken, uzmanlar etiket fiyatlarında sert bir çöküşten ziyade zamana yayılan bir reel düzeltmeye dikkat çekiyor.
KİMLER KONUT ALABİLİYOR?
TÜİK verilerine göre temmuz ayında konut satışları yıllık yüzde 17 azalarak 123 bin 603'e geriledi.
Satışların yaklaşık yüzde 80'inin ipoteksiz (kredisiz) gerçekleşmesi ise dikkat çeken bir diğer ayrıntı.
Bu tablo daha çok barınma krizi ve gelir eşitsizliğindeki derinliği simgeliyor.
Mevcut piyasa şartları birikimi olan, mirasa sahip ya da elindeki mülkü satarak yeni alım yapabilen varlıklı bir kesim üzerinden dönüyor.
Sabit ücret geliriyle yaşayan ilk ev alıcıları ise piyasadan neredeyse tamamen silinmiş durumda.
NOMİNAL DÜŞÜŞ DEĞİL, ENFLASYON ALTINDA ARTIŞ BEKLENİYOR
Fiyatların TL bazında düşüp düşmeyeceği sorusuna ise uzmanlar şu yanıtı veriyor: Kalıcı bir nominal düşüş olası görünmüyor.
• Arsa ve İnşaat Maliyetleri: Yüksek girdi maliyetleri fiyat tabanını koruyor.
• Bölgesel Ayrışma: Talebin güçlü olduğu kentsel dönüşüm bölgelerinde (örn. İstanbul’un cazip semtleri) gerileme beklenmiyor.
• Reel Düzeltme: Temel senaryo, fiyatların enflasyonun altında kalarak zamana yayılan bir reel erime yaşaması.
ÇÖZÜM ÖNERİLERİ: SOSYAL KİRALIK KONUT VE VERGİ DÜZENLEMESİ
Yeni kiracı kiralarının yüzde 28,4 artarak konut fiyat artışını geride bıraktığı bu dönemde uzmanlar, kamunun TOKİ eliyle satmak yerine kiralamak üzere sosyal konut üretmesi gerektiğinin altını çiziyor.
Ayrıca çoklu konut sahipliği ve boş tutulan evler için kademeli vergilendirme yapılması, elde edilen kaynağın ise ilk evini alacaklara aktarılması öneriliyor.
Merkez Bankası’nın son likidite adımları ve küresel bankaların faiz indirimi beklentileri piyasada yakından izlenirken, faizler makul seviyelere gerilemediği sürece geniş kitleler için konuta erişim sorununun devam edeceği öngörülüyor.
Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.
